Answers by Kathalijne Buitenweg

1) Bent u voor snelle sluiting van de high risk-reactoren, zoals overeengekomen in verschillende nationale en internationale overeenkomsten?

A: Ja, zondermeer. Het GroenLinksprogramma voor de Europese verkiezingen pleiten voor stoppen met kernenergie en stelt: "De EU geeft actieve steun aan Midden- en Oost- Europese landen om ook daar kernenergie af te bouwen en energiebesparing en duurzame energiebronnen te bevorderen. Prioriteit in het steunbeleid is het stilleggen van de meest gevaarlijke kerncentrales;

2) Bent u van mening dat de EU-fondsen zoals het Euratom en het EU Fusion budget zouden moeten worden aangewend om de sluiting van high risk-reactoren, alsook de ontmanteling en de opslag ervan te bekostigen?

A: Ja, en zonodig extra fondsen elders uit de EU- begroting. Zonder adequate financiële steun is de kans dat Litouwen, Bulgarije en Slowakije overgaan tot snelle sluiting van hun high-risk-reactoren helemaal klein, zoveel is duidelijk. (In kernfusie geloven we sowieso niet, dus het Europees geld daarvoor valt veel nuttiger te besteden aan sluiting van high- risk-reactoren.)

3) Ondersteunt u de eis dat de definitieve sluitingdatum voor zowel Ignalina als Kozloduy 1-4 vast moet staan voordat de officiële onderhandelingen met Lithania en Bulgarije beginnen? (Realiseert u zich dat de beslissing om deze onderhandelingen te openen zal worden genomen op de bijeenkomst van de Europese Raad te Helsinki in december?)

A: GroenLinks acht het niet voorstelbaar dat Litouwen, Slowakije en Bulgarije toetreden tot de EU zolang de high- risk-centrales nog in bedrijf zijn. Niet starten met officiële toetredingsonderhandelingen zolang deze centrales niet gesloten zijn lijkt een interessant middel om pressie uit te oefenen op de regeringen van de 3 betrokken landen, maar bij nader inzien vallen bij deze strategie nogal wat vraagtekens te plaatsen. Het effect kan wel eens averechts zijn. De politieke realiteit is dat het vooruitzicht van de drie betrokken landen op spoedige EU-toetreding überhaupt erg bleekjes is. Dat geldt vooral voor Bulgarije en Litouwen. Vooralsnog hebben Polen, Tsjechië, Hongarije, Slovenië, Estland en Cyprus – de landen waarmee de EU reeds onderhandelt – een grotere kans op toetreding tot de EU. Het zal al een enorme "tour de force"worden om deze landen tijdig, pakweg binnen 5 jaar, op te nemen in de EU, zeker zolang de regeringen van de EU-landen zo schandalig weinig geld over hebben voor ondersteuning van de hervormingen die de kandidaat-lidstaten moeten doorvoeren. De kandidaat- lidstaten die nog niet onderhandelen met de EU zijn zich pijnlijk bewust van het feit dat ze voorlopig op het tweede plan zijn geraakt. Bulgarije is zelfs bevreeds te worden terugverwezen naar een derde groep van kandidaten, de groep met Albanië en Macedonië, en heeft gegronde reden om te betwijfelen of het überhaupt wel welkom geacht wordt door de EU-landen. Onder deze omstandigheden zal een weigering van de EU om toetredings-onderhandelingen te starten vanwege het in bedrijf houden van high-risk-centrales, zo vrezen wij, door de betrokken regeringen worden gezien als een smoes om een totale onwil van de kant van de EU te maskeren. Het risico is groot dat Bulgarije, Litouwen en Slowakije dan in het geheel geen reden meer zien om aan de EU-verlangens op het gebied van nucleaire veiligheid tegemoet te komen. Dan zijn we nog verder van huis. Het perspectief van toetreding tot de EU moet voor deze landen blijven bestaan, wil de EU haar invloed kunnen blijven aanwenden voor een spoedige sluiting van high-risk-centrales. Overigens verwachten (vrezen) wij, dat de EU in december 1999 met hoogstens 2 nieuwe landen toetredingsonderhandelingen zal starten, te weten Malta en mogelijk Letland.

4) Bent u van mening dat de regering van Slowakije het besluit uit 1994 dat Bohunice VI zou worden gesloten in het jaar 2000, voor de officiële onderhandelingen over een EU-lidmaatschap zouden beginnen, in ere moet herstellen?

A: Ja, uiteraard.

5) Denkt u dat er een specifiek verbod nodig is zodat EU-gelden niet meer gebruikt mogen worden om de levensduur van kerncentrales te verlengen voorbij de maximale technische levensduur?

A: Dat lijkt GroenLinks erg nuttig.

6) Steunt u het Oostenrijkse voorstel tot wijziging van het Euratom Verdrag?

A: Ja, GroenLinks steunt het Oostenrijkse voorstel. De bedoeling ervan stemt overeen met het GroenLinks- verkiezingsprogramma voor het Europees Parlement. Dat geeft de GroenLinks-Europarlementariërs de volgende opdracht mee: "Het Euratom-verdrag wordt opgezegd. Alle onderzoek naar kernenergie wordt stopgezet. Zo spoedig mogelijke sluiting van kerncentrales wordt een van de doelstellingen van een nieuw energiehoofdstuk in het EG- verdrag. In 1996 kwam de Groene Fractie in het Europees Parlement, waar GroenLinks deel van uitmaakt, 5 stemmen tekort om een amendement aangenomen te krijgen dat een totale beëindiging van kernenergie in de EU bepleitte. Het mag duidelijk zijn dat we het opnieuw gaan proberen in het nieuwe EP dat in juni 1999 gekozen wordt. Als de Europese kiezers de groene krachten in het EP nog wat sterker maken, komt het Europese afscheid van de atoompolitiek weer een stapje dichterbij. We houden graag contact met Greenpeace, WISE en andere milieu-organisaties om over de beste strategieën te discussiëren.